Eren in een wereld die dat verleerd is
Eren. Het klinkt bijna ouderwets, iets uit verhalen over ridders, koningen of sporthelden. Toch geloof ik dat het in onze zoektocht naar een leven met minder ik een van de meest vergeten sleutels is. Met eren zeg je namelijk: jij bent op dit moment belangrijker dan ik. En dat vraagt iets wat in onze tijd bijna radicaal is: bescheidenheid.
We zijn opgegroeid met zinnen als: kom voor jezelf op, laat jezelf zien, bewaak je grenzen. Allemaal waardevol, maar eer zegt iets anders. Eer zegt: ik zie jou en erken jouw waarde. Niet voor niets zit het woord eren verscholen in waarderen. Iemand is het waard om geëerd te worden.
Hoe andere culturen ons iets leren over eer
In veel culturen is eren heel normaal. In Sri Lanka, waar ik vaak ben geweest omdat mijn ouders daar zendingswerk doen, kregen we bij aankomst standaard een bloemenketting om onze nek. Zo’n ketting voelt voor Nederlanders al snel een beetje ongemakkelijk. Je denkt meteen: “Hoeft niet hoor!” Maar voor hen is het een heel belangrijk gebaar. Met die ketting zeggen ze: jij bent welkom, jij bent gezien.
In Tanzania gebeurde iets vergelijkbaars. Na een kerkdienst kregen we allemaal een wollen sjaal om onze nek gehangen. Een dikke, warme sjaal in een land waar het dertig graden is. Niet bepaald praktisch, maar het was hun manier van eren. En eerlijk? Ik denk dat zij iets begrijpen wat wij kwijt zijn geraakt.
De Bijbel roept voortdurend op tot eren
Door de hele Bijbel heen zie je het terug. Eer je ouders. Eer de koning. Eer elkaar. Petrus gaat zelfs zo ver om te zeggen dat we iedereen moeten eren. Het is de beweging van het Koninkrijk van God: niet jezelf verhogen, maar de ander. Niet groter worden door boven anderen te staan, maar door ruimte te maken voor iemand anders. Johannes de Doper verwoordt het schitterend: “Hij (Jezus) moet meer worden, ik echter minder.”
Diezelfde Jezus geeft ons nog een belangrijke les over eren. Hij zegt dat veel mensen wel eer bij elkaar zoeken, maar niet de eer die God geeft. Daarmee raakt Hij een pijnlijk maar belangrijk punt.
Waardering ontvangen is niet verkeerd, maar het mag nooit je bron worden. Als je afhankelijk wordt van erkenning van anderen, draait het leven vanzelf weer om jezelf. Je gaat presteren, bewijzen, groter lijken dan je bent. Maar wanneer de belangrijkste eer die je ontvangt van God komt — van de Vader die jou kostbaar heeft gemaakt — dan kun je de eer die mensen je geven ook weer vrijuit doorgeven.
Eren of kleineren?
Elke dag opnieuw hebben we twee keuzes.
We kunnen onszelf groot maken en anderen kleiner — precies wat sommige schriftgeleerden deden, en waar Jezus zo fel tegen inging.
Óf we kunnen kiezen om vandaag, in het klein, te eren. De ander te zien en te waarderen. De ander groter te maken dan onszelf.
Daarmee volgen we het voorbeeld van Jezus en van al die mensen wereldwijd die leven vanuit nederigheid, liefde en dienstbaarheid.
Welke keuze maak jij vandaag?
Auteur: Tim Thijs Ketting